وضع تپوگرافى وادى چالدران وادى چالدران كه ميدان معركهء اين جنگ مشئوم است ، واقع در سمت شمال غربى شهر خوى و يكى از محالات اين حكومت محسوب و ما بين اين دو نقطه ، نظر به مساحت نقشه‌ها ، قرب پانزده فرسخ ، و بستر يكى از شعبات رود آق‌چاى است . اين وادى را در غرب تپه‌هاى حدودى حاليه ، فى ما بين ممالك ايران و روم و در شرق نيز كوه آق‌داغ كه قريهء قره اينه و قريهء زيوه من قراء معروف خوى در دامنه غربى آن ، و در سمت شرقى وادى چالدران شمالا و جنوبا واقع و هر دو منزلگاه كاروان ايران است كه از تبريز به ارزنة الروم مىرود ، محدود مىسازد . وضع هندسى اين وادى ، مستطيل و منحنى و استطالهء آن هم از شمال غربى به جنوب شرقى است . چون وسط اين وادى مرتفع است ، رود قره اينه كه منصبّ به رود ماكو مىشود ، از جنوب به شمال جارى و رود زيوه نيز از تپه‌هاى حدودى نابع و از دو شعبه رو به جنوب سارى شده ، به آق‌چاى مىريزد . وضع تپوگرافى آن هم مركب از تپه‌هاى پست و بلند و يك دشت كوچك و سه بستر كم عرض رودهاى سابق الذكر ؛ و مساحت سطحيهء تمام اين وادى ، قريب به هفتصد و پنجاه كيلومتر يا جريب ، و دو هزار متر از درياى خزر مرتفع و از نقطهء نظر عموميت ، يكى از وادىهاى طبلهء جبال قفقازيه است . « 1 » اما طرح نقشهء جنگى طرفين : نظر به قول مورخين عثمانى ، اردوى سلطانى پشت به كوه واقع راس حدود حاليه داده و در موقع موسوم به سلطان تپه‌سى آفتاب گردان براى سلطان زده ، در يك منزلى گلولهء توپ صف حرب را تعبيه و تشكيل نموده‌اند . بنابر اينكه جنگ در آسيا بوده ، على العاده سردارى ميمنه به سنان پاشاى خادم سردار لشكر آناطولى - يعنى آسيا - محوّل شده با تمام قشون آسيايى مأمور به ميمنه ؛ و حسن پاشاى سردار روم ايلى - يعنى اروپا - نيز سردار ميسره منصوب و به همراهى كل قشون روم ايلى مأمور به ميسره گرديده . و اين دو سردار نامدار ، فورا ميمنه و ميسره را تشكيل نموده‌اند . پشت قشون را با شترها و بارها تحكيم و ترصين كرده ، فرماندهى ساقه را به شادى پاشا سپردند و علىبيگ شهسوار اوغلى هم مأمور به چرخه گرديد . و خود سلطان نيز سردارى قلب را در عهده گرفت . ارّابه‌هاى جنگى و باروبنه و توپ‌هاى بزرگ را از چرخها با زنجير به يكديگر محكم بسته و توپها را در پشت ارّابه‌ها در نقاط مناسب تعبيه نموده ، قشون ينگىچرى را در ميان زنجيرهء توپها به وضع نيم دايره در دو خط ، در پشت سپرهاى خاكى نگاه داشتند . سلطان سليم ، در پشت قلب كه شش صف بود ، در زير لواى مخصوص سلطنتى

--> ( 1 ) . از تحقيقات نگارنده .